X
تبلیغات
یادداشت حقوقی - حقوق جزا
تاريخ : چهارشنبه چهارم خرداد 1390 | 10:7 | نویسنده : حمید غلامی

تأثیر پذیری نظام حقوقی افغانستان از سیستم های حقوقی اروپایی

جدال در میان حقوقدانان و کارشناسان مسایل حقوقی بر سر این طرز دید که نظام حقوقی افغانستان مبتنی و برخاسته از چه و یا کدام مکتب های حقوقی شناخته شده در سطح جهانی است، حتا تا امروز که این پژوهش حقوقی به رشته تحریر در میاید به عنوان یک موضوع نهایت بحث برانگیز و مورد مشاجره می باشد؛ این در حالیست که تعداد زیادی از حقوقدانان افغانستان برای سالیان زیادی به این باور بوده اند که نظام حقوقی این کشور، نظام مختلطی از رومن ژرمنیک، حقوق اسلام، عرف و عادات و دکترین حقوقدانان  بوده است،  که حتا بازهم  در میان افرادیکه با این دیدگاه به استدلال می پردازند و باور دارند که افغانستان دارای یک سیستم مختلط حقوقی است، به مشکل می توان اتفاق نظر و همرأیی را دید، چون هر کدام شان به نحوی فکر می کنند که میزان تأثیر و نفوذ منابع چهارگانه (قوانین وضعی، حقوق اسلام، عرف و عادات و رویه قضایی) الهام بخش نظام حقوقی افغانستان نظر به شرایط هر عصر و زمان متفاوت از هم بوده و در عین حال جایگاه و نقش این  منابع چهارگانه تا حدودی از لحاظ علمی و حقوقی تعریف نا شده و مغلق به نظر می رسد.

با توجه به روند تحولاتی که در جریان سال های پسین در افغانستان اتفاق افتاده است، و با اتکاء به پژوهش ها و تحقیقات علمی پراگنده ای که صورت گرفته و در عین حال با آگاهی از تحولات گسترده ای که در نظام حقوقی این کشور متعاقب کنفرانس بن به وقوع پیوسته است، می توان به این نتیجه رسید که مبناء و اساس  نظام حقوقی فعلی افغانستان را  به گونه زیر دسته بندی نمود:

ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1390 | 16:14 | نویسنده : حمید غلامی
دانشکده حقوق

تقریرات درس فقه استدلالی ایت الله محقق داماد

دوره دکتری حقوق جزا وجرم شناسی

 

نیم سال دوم 88-89

 گرداورنده: حمید غلامی دانشجوی دکتری حقوق جزا وجرم شناسی دانشگاه شهید بهشتی

 فهرست

پرداخت فاضل دیه یا عدم پرداخت فاضل دیه: 3

قصاص مرد در مقابل قتل زن: 3

دیه اعضا زن و مرد. 5

دیه غیر مسلمان: 8

قصاص پدر در برابر کشتن فرزند: 13

حق درخواست قصاص پدر توسط فرزند: 16

مانع حد  سرقت: 17

مانع حد قذف: 18

قتل فرزند: 19

وسیله در قتل: 19

پناه بردن جانی در حرم مکه: 20

وارد کردن جنایت خطایی بر خود: 22

خودکشی: 23

پرداخت فاضل دیه یا عدم پرداخت فاضل دیه:

منشاء اختلاف بین فقها در مورد پرداخت فاضل دیه یا عدم پرداخت فاضل دیه چیست؟

آیه 178 بقره:یا ایها الذین امنو کتب علیکم القصاص فی القتلی الحر بالحر والعبد با لعبد الانثی بالانثی

 و45 مائده: وکتبنا علیهم ان النفس بالنفس والعین بالعین والانف بالانف والاذن والسن بالسن والجروح قصاص.....

قصاص مرد در مقابل قتل زن:

 اهل سنت می گویند مرد در مقابل زن بدون پرداخت فاضل دیه قصاص می شود. مستند فقهی اهل سنت این آیات است ومی گویند که النفس بالنفس وفهای عامر درمورد الانثی با لانثی می گویند که حکمی است که با آیه النفس بالنفس منسوخ شده است. اهل سنت بین این 2 آیه اینگونه جمع می بندد و همه به آیه دوم عمل کردند وگفتند که آیه اول به وسیله آیه دوم منسوخ است وچند روایت هم آورند وبه استناد آیه دوم و روایات فتوا را دادند.

اما فقهای شیعه گفتند که آیه  دوم که مربوط به بنی اسرائیل است نمی تواند ناسخ آیه اول که مربوط به مسلمانان است باشد، زیرا اگر هم قرار بود ناسخ باشد باید آیه اول ناسخ دوم باشد. آیه دوم مخصص آیه اول است ونیازی به نسخ نیست.

چرا این 2 آیه با هم ناسازگار است؟ زیرا مفهوم مخالف آیه الانثی بالانثی شامل این است که مرد در مقابل زن قصاص نمی شود؟

مفهوم مخالف یا مفهوم شرط است یا وصف همراه با شرایط؛ پس اگرگفته شد حسن آمد به این معنا نیست که حسین نیامد.

پس مفهوم لقب در کجاست؟ ودر کجا می گوییم مفهوم وصف؟

وقتی حکمی، موضوعی داردمی گوییم حسن آمد، پرویز دانشمند است، این حکم، دانشمند است وموضوع، پرویز است. اگر گفتیم که اگر پرویز در حال سوارد شدن بر اتومبیل می تواند این کتاب را حمل کند. یا اگر پرویز با اتومبیل آمد به او این کتاب را بده. پرویز وصف دارد وآن سواره بودن است.

اگر حکم یک موضوعی داشته باشد و آن موضوع صفت داشته باشد وحکم رفته باشد بر روی آن صفت ، می گوییم مفهوم وصف همراه با شرایط. مثلا زمینهای داخل شهر موات، غیر قابل فروشی استحکم نیز قابل فروش رفته روی زمنی پس 2 تا صفت دارد یکی داخل شهر بودن ویکی موات بودن این 2 وصف است.

اگر گفتند که زمین قابل خرید وفروش نیست آیا مفهوم آن این است که آپارتمان قابل خرید وفروش هست آن عنوانی که برای موضوع گفته شده می شود، لقب. زمین می شود لقب که هیچ وصف وقیدی ندارد.

آنچه که خود مووضوع حکم است می شود لقب باید از دلیل دیگر فهمید که آپارتمان قابل وخرید وفروش است. لقب عنوانی است که به موضوع داده می شود وبیانگر موضوع است. آنی که یقینا مفهوم مخالف ندارد لقب است. پرویز دانشمند است به این معنا نیست که کیخسرو دانشمند نیست. نفی حکم از چند دیگر نمی کند.

«الانثی یقاد بالانثی – زن را در مقابل زن قصاص می کنیم اگر مفهوم داشته باشد یعنی رجل مرد در مقابل انثی قصاص نمی کنیم.



ادامه مطلب
تاريخ : شنبه بیستم فروردین 1390 | 16:34 | نویسنده : حمید غلامی

مفهوم وگونه های علوم جنایی وجایگاه بایسته آن در نظام آموزشی وپژوهشی افغانستان

خلاصه  

علوم جنایی(criminal science )یا علوم جزایی شاخه ای از علوم انسانی- اجتماعی است که به مطالعه فرایند انجام جرم، چگونگی پاسخ دهی به آن، چرایی وچیستی ضمانت اجراها، تشکیلات عدالت جنایی وبه طور کلی مسائل مربوط به بزهکاری می پردازد. این شاخه براساس معیارهای متفاوت دسته بندی می شود. مطابق رویکرد هنجاوی وبه هنجار این رشته به سه گونه «علوم جنایی حقوقی»،«علوم جنایی تجربی » و«علوم جنایی بینابین» تقسیم می گردد. در این نوشتار مفهوم وگونه های هریک از این شاخه ها  وضعیت بایسته  آنها در مقررات جنایی افغانستان مورد بررسی قرار میگرند.

واژگان کلیدی: علوم جنایی، علوم جنایی حقوقی، علوم جنایی تجربی، علوم جنایی بینابین، حقوق جنایی، سیاست جنایی، جرم شناسی.

درآمد

علوم جنایی یا علوم جزایی شاخه ای از علوم انسانی- اجتماعی است که به مطالعه بزهکاری، چگونگی پاسخ دهی به آن، چرایی وچیستی ضمانت اجراها، تشکیلات عدالت جنایی وبه طور کلی مسائل مربوط به بزهکاری می پردازد.به دیگر سخن، این شاخه بزهکاری را از منظر هنجاری، به هنجار، فلسفی وسیاسی، بر پایه مقررات جنایی و با استفاده از آموزه های دیگر شاخه های علوم مانند سایکولوژی، جامعه شناسی، بیولوژی بررسی می کند.



ادامه مطلب
تاريخ : شنبه بیستم فروردین 1390 | 14:42 | نویسنده : حمید غلامی

تشدید مجازات :

گاهی اوقات به لحاظ شرایطی که از نظر وضعیت اجتماعی وسیاسی در جامعه هست، مجازات تشدید می شود. گاهی اوقات وضعیت محل حادثه از موجبات تشدید است مثلا اگر این مجموعه همگی به صورت موردی هستند؛ یعنی هیچ قاعده ای بر آن حاکم نیست .به لحاظ فقدان قاعده برای تشدید، بحث خاتمه پیدا می کند. گروه دوم تشدیدهایی هستند که براساس قواعد حقوقی، مجازات تشدید می شود که به آن تشدید عمومی می گویند وناظر بر هیچ شرطی نیست بلکه شامل همه جرایم وهمه اشخاص بدون استثنا می شود.

عناوینی مثل تشدید عمومی یا خصوصی عناوین حقوقی است نه قانونی، این عناوین  به دو گروه تقسیم می شوند. 1-قواعد تعدد جرم،2-قواعد تکرار جرم.

در بحث تعدد، اصول خلاف ناپذیری بر همه مصادیق حاکم است: 1-وحدت مجرم یا مرتکب. منظور از تعدد جرم این است که مرتکب یک نفر است اما مرتکب جرایم متعدد می شود در تمام مصادیق تعدد وحدت مجرم یک امر خلاف ناپذیر است.

تعددمادی (واقعی):وحدت مرتکب واختلاف آن با تعدد معنوی در تعددرفتار است. مرتکب رفتارهای متعدد دارد پس مرتکب جرایم متعدد می شود.

- تعددمعنوی (اعتباری):



ادامه مطلب
تاريخ : شنبه بیستم فروردین 1390 | 14:37 | نویسنده : حمید غلامی

فصل سیزدهم :سقوط مجازاتها

موارد سقوط که در عمل به معنای صدور قرار موقوفه تعقیب است درماده 6  آ.د.ک.کیفری مشخص شده است:1- فوت محکوم علیه،2-عفو، 3-مرور زمان

عفو:

واژه ی عفو در مواد مختلفی استفاده شده است وبا معنا های متفاوت. عفو یک معنای عام دارد ویک معنای خاص واژه هایی مثل گذشت ورضایت هم در مفهوم عام مترادف مفهوم عام هستند اما در مفهوم خاص عفو با گذشت ورضایت 2 مقوله ی کاملا متفاوتند.عفو در مفهوم خاص یعنی  صرف نظر کردن از مجازات از طریق حکومت. وگذشت عبارت است از اینکه زیان دیده ی از جرم اعلام گذشت کرده از مجازات صرف نظر کند. در بحث گذشت شخص می تواند قبل از صدور حکم ویا بعد از آن گذشت کند. خود گذشت گاهی اوقات در جرائم قابل گذشت وگاه جرائم غیر قابل گذشت است که به جرائمی که گذشت هیچ تاثیری نمی تواند درمجازات داشته باشد وبه جرائمی که گذشت ازجهات یا کیفیای معقنه ی قضایی است.

واژه ی رضایت هم یک معنای عرفی دارد که با واژه گذشت .......



ادامه مطلب